2007-06-20
Zintegrowany system śledzenia taboru i pociągów AWIATOR
Projekt PKP
W ramach wspólnego przedsięwzięcia PKP Informatyka spółka z o.o. i WASKO SA dokonały integracji swoich systemów w celu zapewnienia kompleksowej obsługi przewoźnika w zakresie śledzenia pojazdów szynowych, ewidencji wagonów oraz tworzenia dokumentów przewozowych. Ponadto w przypadku PKP Cargo SA opracowane rozwiązanie zapewnia pełną integrację z systemami już eksploatowanymi przez tego przewoźnika. Rozwiązania przyjęte przez obie firmy mogą znaleźć zastosowanie u dowolnego przewoźnika, a niektóre ich elementy są już przez różnych przewoźników eksploatowane. W poniższym artykule postaramy się przybliżyć technologie wykorzystane w projekcie, obszary działalności obsługiwane przez system oraz korzyści wynikające z wdrożenia.
Zintegrowany system śledzenia taboru AWIATOR jest systemem satelitarnej lokalizacji obiektów oraz zaawansowanym narzędziem do ewidencji i zarządzania taborem. Został opracowany dla potrzeb organizacji, zapewnienia bezpieczeństwa oraz wspomagania procesów logistycznych w transporcie kolejowym. Umożliwia on monitorowanie lokomotyw oraz wspomaganie zarządzania procesami związanymi z utrzymaniem i eksploatacją taboru kolejowego. Poprzez śledzenie pracy pojazdów trakcyjnych oraz wagonów kolejowych pomaga optymalizować koszty eksploatacji i czas pracy posiadanych środków przewozowych.
Rys. Schemat systemu, źródło: www.wasko.pl
Poza funkcjami wynikającymi ze śledzenia ruchu pociągów, przy wykorzystaniu technologii GPS, system pozwala na ujęcie danych o pociągach. Począwszy od uruchomienia pociągu, zestawienia składu, pobrania danych o przesyłkach w wagonie do tworzenia dokumentów kolejowych - R7, R25, R27, MW-623, R-314, Mw 561 Mw 562. Dzięki tej funkcjonalności jest idealnym narzędziem dla pionów zajmujących się gospodarką wagonami. Ponadto stanowi źródło informacji statystycznej.
System posiada budowę modułową i dzieli się na dwa główne podsystemy:
Podsystem mobilny - pracuje w oparciu o technologię satelitarnego systemu nawigacji GPS. Bieżące informacje dotyczące lokalizacji obiektu (lokomotywy) zbierane są przez komputer pokładowy i transmitowane do systemu centralnego. Oprócz dokładnej pozycji obiektu, komputer pokładowy może rejestrować i przesyłać dodatkowe informacje zbierane z podłączonych do niego czujników, dzięki temu możliwe jest monitorowanie wielu istotnych parametrów śledzonych obiektów, takich np. jak: obroty silnika, temperatura, stan urządzeń podłączonych w obiekcie, poziom paliwa, chwilowe i średnie zużycie paliwa.
Zgodnie ze zdefiniowanym harmonogramem, dane są przesyłane w postaci zakodowanej poprzez CPRS do serwera systemu, a tam dekodowane i zapisywane do bazy danych. Na system składają się trzy podstawowe warstwy architektury: relacyjna baza danych, serwer aplikacji i warstwa prezentacji. Dodatkowymi elementami architektury są: serwer map umożliwiający wizualizację informacji rejestrowanych w obiektach na mapie cyfrowej oraz moduł komunikacyjny odpowiadający za bezpieczeństwo i wydajność procesów wymiany danych pomiędzy systemem centralnym a komputerami pokładowymi zainstalowanymi w śledzonych obiektach. Kolejnym elementem systemu, wspomagającym zarządzanie taborem kolejowym, jest wykorzystana w systemie technologia RFID. Za pomocą programowalnych identyfikatorów można oznaczać elementy taboru i przekazywać odczytywane informacje do systemu centralnego. Dane zapisywane na pastylkach RFID mogą ograniczać się jedynie do identyfikatorów systemowych, ale mogą zawierać również szersze informacje związane z danymi technicznymi i eksploatacyjnymi obiektu. Odczyt danych realizowany jest przy wykorzystaniu terminali graficznych wyposażonych w odpowiednie czytniki oraz moduł komunikacyjny GPRS.
Podsystem stacjonarny - część aplikacyjna pozwalająca m.in. na rejestrowanie danych dotyczących zestawienia pociągu, tworzenia dokumentów R7 itp. W przypadku PKP Cargo SA bardzo ważną cechą jest możliwość pełnej asymilacji z eksploatowanymi już systemami, takimi jak:
System wspomaga procesy zarządzania w zakresie organizacji terminów czynności kontrolnych i serwisowych dla obiektów taboru kolejowego. Dzięki wbudowanej bazie danych, system przypomina dyspozytorom o zbliżających się terminach przeglądów technicznych oraz koniecznych czynnościach serwisowych. Na bieżąco generowane są raporty i alarmy, rejestrowane w postaci postaci dokumentów podlegających zatwierdzeniu bądź odrzuceniu przez osobę nadzorującą. Zaimplementowano wiele funkcji, które wspomogą pracę maszynisty, załogi technicznej, nadzoru transportu, a jednocześnie przyniosą wymierne korzyści dla firmy. Wśród tych funkcji system posiada między innymi:
System usprawnia i organizuje pracę maszynistów poprzez dostarczenie narzędzi kontroli ich pracy. AWIATOR umożliwia rozliczanie kosztów eksploatacji taboru kolejowego, dzięki przesyłaniu informacji dotyczących sposobu eksploatacji wykorzystywanego sprzętu. Wdrożenie systemu daje natychmiastowe korzyści w następujących dziedzinach:
Mgr inż. Mariusz Antosik - absolwent Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej PŁ o specjalności Informatyka. Od 1996 r. zatrudniony w Ośrodku Informatyki w Łodzi. Aktualnie w PKP Informatyka sp. z o.o. zajmuje stanowisko kierownika Działu Opracowywania Systemów w Ośrodku Informatyki w Łodzi.
Mgr inż. Łukasz Hoppe - absolwent Wydziału Matematyczno-Fizycznego Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2000 r. zatrudniony w firmie WASKO SA. Aktualnie zajmuje stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Informatyki.
Artykuł ukazał się w czerwcowym wydaniu miesięcznika Rynek Kolejowy
Zintegrowany system śledzenia taboru AWIATOR jest systemem satelitarnej lokalizacji obiektów oraz zaawansowanym narzędziem do ewidencji i zarządzania taborem. Został opracowany dla potrzeb organizacji, zapewnienia bezpieczeństwa oraz wspomagania procesów logistycznych w transporcie kolejowym. Umożliwia on monitorowanie lokomotyw oraz wspomaganie zarządzania procesami związanymi z utrzymaniem i eksploatacją taboru kolejowego. Poprzez śledzenie pracy pojazdów trakcyjnych oraz wagonów kolejowych pomaga optymalizować koszty eksploatacji i czas pracy posiadanych środków przewozowych.
Rys. Schemat systemu, źródło: www.wasko.plPoza funkcjami wynikającymi ze śledzenia ruchu pociągów, przy wykorzystaniu technologii GPS, system pozwala na ujęcie danych o pociągach. Począwszy od uruchomienia pociągu, zestawienia składu, pobrania danych o przesyłkach w wagonie do tworzenia dokumentów kolejowych - R7, R25, R27, MW-623, R-314, Mw 561 Mw 562. Dzięki tej funkcjonalności jest idealnym narzędziem dla pionów zajmujących się gospodarką wagonami. Ponadto stanowi źródło informacji statystycznej.
System posiada budowę modułową i dzieli się na dwa główne podsystemy:
Podsystem mobilny - pracuje w oparciu o technologię satelitarnego systemu nawigacji GPS. Bieżące informacje dotyczące lokalizacji obiektu (lokomotywy) zbierane są przez komputer pokładowy i transmitowane do systemu centralnego. Oprócz dokładnej pozycji obiektu, komputer pokładowy może rejestrować i przesyłać dodatkowe informacje zbierane z podłączonych do niego czujników, dzięki temu możliwe jest monitorowanie wielu istotnych parametrów śledzonych obiektów, takich np. jak: obroty silnika, temperatura, stan urządzeń podłączonych w obiekcie, poziom paliwa, chwilowe i średnie zużycie paliwa.
Zgodnie ze zdefiniowanym harmonogramem, dane są przesyłane w postaci zakodowanej poprzez CPRS do serwera systemu, a tam dekodowane i zapisywane do bazy danych. Na system składają się trzy podstawowe warstwy architektury: relacyjna baza danych, serwer aplikacji i warstwa prezentacji. Dodatkowymi elementami architektury są: serwer map umożliwiający wizualizację informacji rejestrowanych w obiektach na mapie cyfrowej oraz moduł komunikacyjny odpowiadający za bezpieczeństwo i wydajność procesów wymiany danych pomiędzy systemem centralnym a komputerami pokładowymi zainstalowanymi w śledzonych obiektach. Kolejnym elementem systemu, wspomagającym zarządzanie taborem kolejowym, jest wykorzystana w systemie technologia RFID. Za pomocą programowalnych identyfikatorów można oznaczać elementy taboru i przekazywać odczytywane informacje do systemu centralnego. Dane zapisywane na pastylkach RFID mogą ograniczać się jedynie do identyfikatorów systemowych, ale mogą zawierać również szersze informacje związane z danymi technicznymi i eksploatacyjnymi obiektu. Odczyt danych realizowany jest przy wykorzystaniu terminali graficznych wyposażonych w odpowiednie czytniki oraz moduł komunikacyjny GPRS.
Podsystem stacjonarny - część aplikacyjna pozwalająca m.in. na rejestrowanie danych dotyczących zestawienia pociągu, tworzenia dokumentów R7 itp. W przypadku PKP Cargo SA bardzo ważną cechą jest możliwość pełnej asymilacji z eksploatowanymi już systemami, takimi jak:
- SWHOPT (System Wspomagania Handlowej Obsługi Przesyłek Towarowych)
- ZTC (Zintegrowany Terminal Graniczny);
- KPS - Plany (Kierowanie Pracą Stacji - Planowanie Pociągów);
- EPT (Ewidencja Pojazdów Trakcyjnych);
- EWAG (Ewidencja Wagonów PKP Cargo);
- PW (Przekazywanie Wagonów).
System wspomaga procesy zarządzania w zakresie organizacji terminów czynności kontrolnych i serwisowych dla obiektów taboru kolejowego. Dzięki wbudowanej bazie danych, system przypomina dyspozytorom o zbliżających się terminach przeglądów technicznych oraz koniecznych czynnościach serwisowych. Na bieżąco generowane są raporty i alarmy, rejestrowane w postaci postaci dokumentów podlegających zatwierdzeniu bądź odrzuceniu przez osobę nadzorującą. Zaimplementowano wiele funkcji, które wspomogą pracę maszynisty, załogi technicznej, nadzoru transportu, a jednocześnie przyniosą wymierne korzyści dla firmy. Wśród tych funkcji system posiada między innymi:
- lokalizację obiektów z wykorzystaniem systemu GPS,
- całodobowy dostęp do bieżących i archiwalnych informacji,
- szybkie i tanie przesyłanie danych (w technologii GPRS),
- określanie parametrów ruchu obiektu i urządzeń na nim pracujących oraz dostarczanie tych informacji do centrum nadzoru,
- prezentacja lokalizacji monitorowanych obiektów na szczegółowych cyfrowych planach miast oraz mapach Polski i Europy,
- ewidencję pracy maszynistów,
- sygnalizowanie zbliżania się lub przekroczenia terminów przeglądów i napraw,
- monitorowanie zużycia paliwa i ubytków pozaeksploatacyjnych,
- sygnalizowanie przekroczenia założonych limitów zużycia paliwa,
- analizę zestawień kosztów eksploatacji za określony czas,
- przekazywanie wybranym użytkownikom systemu raportów przy pomocy poczty elektronicznej,
- kompleksową analizę przebytych tras,
- konfigurację alarmów dla monitorowanych parametrów pracy obiektów,
- możliwość zdalnego uruchamiania bądź wyłączania urządzeń zainstalowanych w lokomotywie,
- aktywację trybu alarmowego przez system czujników ruchu w przypadku nieprzewidzianego przemieszczenia pojazdu,
- skuteczny, całodobowy nadzór pracy maszynistów i monitorowanie ładunku,
- montaż komputera pokładowego uniemożliwiający osobom niepowołanym dostęp do niego z sygnalizacją prób ingerencji w jego działanie,
- elektroniczne narzędzia identyfikacji maszynisty, co zabezpiecza przed nieuprawnionym uruchamianiem urządzeń taboru kolejowego oraz gwarantuje pełną ochronę i bezpieczeństwo tych urządzeń oraz obsługujących je osób,
- funkcję "czarnej skrzynki" dla pojazdów kolejowych,
- planowanie i zgłaszanie pociągu w systemie,
- rejestrację zdarzeń z pociągiem (przybycie, odejście, zatrzymanie, rozwiązanie),
- spisanie składu "z gruntu",
- wybór wagonów do składu,
- wyłączanie wagonów,
- sporządzanie i wydruk dokumentów: R7, R10, R25, R27, MW-623,R39, R-314,
- sporządzanie i wydruk zawiadomienia o wyłączeniu z przewozów wagonów uszkodzonych.
System usprawnia i organizuje pracę maszynistów poprzez dostarczenie narzędzi kontroli ich pracy. AWIATOR umożliwia rozliczanie kosztów eksploatacji taboru kolejowego, dzięki przesyłaniu informacji dotyczących sposobu eksploatacji wykorzystywanego sprzętu. Wdrożenie systemu daje natychmiastowe korzyści w następujących dziedzinach:
- zarządzanie taborem kolejowym, optymalizacja i nadzór nad kosztami,
- bieżąca informacja o lokalizacji wagonów,
- możliwość informowania klientów o lokalizacji ich ładunku,
- umożliwienie gospodarki wagonami zgodnie z przepisami AW,
- pozytywny wpływ na wizerunek firmy (punktualność, szybkość i pewność przy dostarczaniu ładunku),
- redukcja strat ponoszonych wskutek nieprawidłowego wykorzystywania taboru,
- optymalizacja kosztów związanych z usuwaniem awarii, usprawnienie organizacji procesów logistycznych,
- zwiększenie bezpieczeństwa transportu,
- podwyższenie dyscypliny pracy maszynistów i obsługi technicznej,
- kontrola rzetelności pracy załogi,
- zabezpieczenie przed kradzieżą ładunku.
Mariusz Antosik, Łukasz Hoppe
Mgr inż. Mariusz Antosik - absolwent Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej PŁ o specjalności Informatyka. Od 1996 r. zatrudniony w Ośrodku Informatyki w Łodzi. Aktualnie w PKP Informatyka sp. z o.o. zajmuje stanowisko kierownika Działu Opracowywania Systemów w Ośrodku Informatyki w Łodzi.
Mgr inż. Łukasz Hoppe - absolwent Wydziału Matematyczno-Fizycznego Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od 2000 r. zatrudniony w firmie WASKO SA. Aktualnie zajmuje stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Informatyki.
Artykuł ukazał się w czerwcowym wydaniu miesięcznika Rynek Kolejowy
Dodaj do Google+:
